TÜBİTAK 1001

İş Yerinde ve Sosyal Hayatta Cinsel Tacizi Adlandırma ve Tacizle Baş EtmeAcknowledging.  Aralık 2024 – devam ediyor. Proje No: 124K975.

Yürütücü: Doç. Dr. Yonca Toker-Gültaş (ODTÜ, Psikoloji)

Araştırmacılar:

Prof. Dr. H. Canan Sümer (Özyeğin Üniversitesi, Psikoloji)
Prof. Dr. Aslı Göncü-Köse (Çankaya Üniversitesi, Psikoloji)
Doç. Dr. A. Başak Ok (Ankara Üniversitesi, Psikoloji)

Bursiyer:
Zeynep Işıl Demircioğlu, MSc. (ODTÜ, Psikoloji)

TÜBİTAK STAR bursiyerleri
Elis Berber (ODTÜ, Psikoloji)
Öznur Maden (ODTÜ, Psikoloji)

Konusu:
Cinsel taciz sayılabilecek davranışları raporlama oranları kendini ‘cinsel taciz’ mağduru olarak görme oranları ile paralel ilerlememektedir. ABD’de mağdurların yalnızca %20’sinin (Magley vd., 1999), Türkiye’de ise yalnızca %27’sinin (Sümer vd., 2023) yaşantısını ‘cinsel taciz’ olarak adlandırdığı bulunmuştur. Cinsel tacize maruz kaldığını düşünen kadınların en çok başvurdukları baş etme stratejileri olayı yok sayma ve tacizciden kaçınma, en az başvurdukları strateji ise olayı resmi mercilere bildirmektir (Wasti ve Cortina, 2002). Bu araştırmanın temel amacı kadınların gerek sosyal hayatlarında gerekse çalışma hayatında cinsel taciz sayılabilecek davranışlara maruz kaldıklarında bu davranışları ne derece ‘cinsel taciz’ olarak adlandırdıklarını, ne tür baş etme yöntemlerini tercih ettiklerini ve adlandırma ve baş etmenin hangi tutumsal ve algısal faktörlere bağlı olarak şekillendiğini belirlemektir. Bu amaca yönelik olarak hem sosyal hayatta hem de iş yerinde kadınların cinsel tacizi adlandırmalarının ve tacizle baş etme tercihlerinin yordayıcıları incelenmektedir.

Uluslararası Çalışma Örgütü Fonlu Projemiz

Kadın ve Erkeklerin İşyerinde Şiddet ve Taciz Algılarının ve Deneyimlerinin Araştırılması Projesi.

İş Yerinde Şiddet ve Taciz Algı ve Deneyimleri başlıklı araştırmamız, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Özyeğin Üniversitesi partnerliğinde, Prof. Dr. H. Canan Sümer yürütücülüğünde tamamlanmıştır. Araştırma bulguları İstanbul ilinde 3007 çalışandan toplanan verilere dayanmaktadır. Araştırmanın Türkçe ve İngilizce detaylı raporlarına aşağıdaki adreslerden erişilebilirsiniz:

TR: https://www.ilo.org/tr/publications/yerinde-siddet-ve-taciz-algilari-ve-...

ENG: https://www.ilo.org/publications/perceptions-and-experiences-workplace-v...

TÜBİTAK 1001

Nezaketsizlikten Tacize, İş Yerinde Kötü Muamele: Kültürel Bağlamda Sonuçlar ve Müdahale Yöntemleri.  Ekim 2019 – Ağustos 2022. Proje No: 119K363. Yürütücü: Prof. Dr. H. Canan Sümer (Özyeğin Üniversitesi, Psikoloji) Araştırmacılar: Prof. Dr. F. Pınar Acar (ODTÜ, İşletme) Doç. Dr. Aslı Göncü-Köse (Çankaya Üniversitesi, Psikoloji) Dr. Öğr. Üyesi A. Başak Ok (Ankara Üniversitesi, Psikoloji) Dr. Öğr. Üyesi Yonca Toker-Gültaş (ODTÜ, Psikoloji) Dr. Öğr. Üyesi Derya Karanfil (Bakırçay Üniversitesi, Psikoloji) işbirliği ile. Bursiyerler: Meltem Düzgün, MSc. (ODTÜ, Psikoloji) Dilara Çavdar (Özyeğin Üniversitesi, Psikoloji)

Konusu:

Projede, iş yerlerinde çalışanların maruz kalabildiği iş yeri nezaketsizliği, psikolojik taciz, istismarcı yöneticilik, cinsiyetçilik ve cinsel taciz gibi çok farklı tür ve dozlarda kötü muamele türleri incelenmektedir. Farklı kötü muamele türlerinin boyutları, yaygınlığı ve çalışanlar, örgütler ve toplumlar üzerindeki olumsuz sonuçları hem ulusal hem de uluslararası yazında yaygın şekilde ele alınmakla birlikte araştırmaların çoğunda farklı kültürel bağlamlarda geliştirilmiş olan ölçekler kullanılmakta ve tek bir kötü muamele türünün bir öncül veya sonuç değişkeniyle ilişkisine odaklanılmaktadır. İş yerinde kötü muameleyle ilgili yöntemsel açıdan sağlam, kapsamlı, kültürle uyumlu çalışmalara ve bu çalışmalarla desteklenmiş önleyici müdahale programlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle, projemizde öncelikle kültüre özgü bir bakış açısıyla kötü muamele türlerinin tanımlanması, özgün, psikometrik kalitesi yüksek ölçüm araçlarının geliştirilip kötü muamele türlerinin yaygın sonuçlarının saptanması planlanmıştır. Sonraki aşamada ise, iş yerinde kötü muamele türlerine ilişkin çalışan ve yöneticilerin farkındalığını artırmaya yönelik, önleyici bir müdahale programının geliştirilmesi ve bu programın etkililiğinin test edilmesi hedeflenmektedir. Şu ana dek, çalışmamızın ilk aşamasında yer alan odak grup mülakatları ve içerik analizleri gerçekleştirilmiş olup içerik analizleri temel alınarak oluşturulan madde havuzu pilot çalışma uygulamasına hazır hale getirilmiştir.